Της Δέσποινας Τριανταφυλλοπούλου
Ναι λοιπόν! Είναι πραγματικότητα! Μετά από 30 ολόκληρα χρόνια ο Ιερός Ναός Εισοδίων της Θεοτόκου θα επαναλειτουργήσει ανήμερα στη χάρη Της! Η είδηση είναι γνωστή και έχει δημοσιευθεί από τον «Ημ» εδώ και αρκετό καιρό ωστόσο ήρθε πλέον και η επίσημη ανακοίνωση και το πρόγραμμα από την Ιερά Μητρόπολη Καλαβρύτων & Αιγιαλείας.
Τα όσα έχουν διαδραματιστεί την τριακονταετία από εκείνη τη μαύρη νύχτα της 15ης Ιουνίου του 1995 που πλήγωσε την πόλη, χάσαμε συνανθρώπους μας και ανάμεσα στις «λαβωματιές» που άφησε ήταν και το ιστορικό μνημείο του Τσίλερ που κινδύνεψε να χαθεί οριστικά, είναι πράγματι πολύ ενδιαφέροντα και …τα έχει γράψει η ιστορία. Σ`αυτή τη φάση της μεγάλης γιορτής για την πόλη μένουμε προς το παρόν στην χαρμόσυνη είδηση: επαναλειτουργεί ο Ιερός Ναός!
Η ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ
Με ιδιαίτερη συγκίνηση και πνευματική χαρά, ανακοινώνουμε την επαναλειτουργία του ιστορικού Ιερού Ναού των Εισοδίων της Θεοτόκου στο Αίγιο, ο οποίος υπέστη σοβαρές ζημιές από τον καταστροφικό σεισμό του 1995.
Μετά από πολυετή προσπάθεια του Σεβασμιωτάτου Γέροντος Μητροπολίτου κ. Αμβροσίου για την αποκατάσταση και ανακαίνισή του, και χάριν της δωρεάς των Μεγάλων Ευεργετών κ.κ. Αθανασίου και Μαρίνας Μαρτίνου, ο Ναός πλέον είναι ένας ζωντανός μνημειακός φάρος της τοπικής μας Εκκλησίας, έτοιμος και πάλι να υποδεχθεί το πλήρωμα της Εκκλησίας μας.
Η επίσημη επαναλειτουργία του Ιερού Ναού θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 20 Νοεμβρίου 2025, παραμονή της εορτής των Εισοδίων της Θεοτόκου, με την τέλεση του Μεγάλου Πανηγυρικού Αρχιερατικού Εσπερινού, ενώ την κυριώνυμο ημέρα της εορτής, Παρασκευή 21 Νοεμβρίου, θα τελεσθεί Πανηγυρική Αρχιερατική Θεία Λειτουργία.
ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΕΟΡΤΗΣ
_Πέμπτη 20 Νοεμβρίου 2025
Ώρα 6:30 μ.μ.:
Μέγας Πανηγυρικός Αρχιερατικός Εσπερινός μετ’ αρτοκλασίας, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου πρ. Καλαβρύτων και Αιγιαλείας κ. Αμβροσίου και συγχοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Καλαβρύτων και Αιγιαλείας κ. Ιερωνύμου.
_Παρασκευή 21 Νοεμβρίου 2025
Ώρα 7:00 π.μ.:
Όρθρος και Πανηγυρική Αρχιερατική Θεία Λειτουργία, ιερουργούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου πρ. Καλαβρύτων και Αιγιαλείας κ. Αμβροσίου και συνιερουργούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Καλαβρύτων και Αιγιαλείας κ. Ιερωνύμου.
Μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας, οι Σεβασμιώτατοι Μητροπολίτες κ. Αμβρόσιος και κ. Ιερώνυμος θα τιμήσουν τους Μεγάλους Ευεργέτες του Ιερού Ναού κ.κ. Αθανάσιο και Μαρίνα Μαρτίνου.
Ώρα 6.00 μ.μ.:
Μεθεόρτιος Εσπερινός και Ιερά Παράκληση προς την Θεοτόκο, υπέρ υγείας των πιστών.
Κατόπιν των ανωτέρω, με καρδιά ευγνωμονούσα προς τον Θεό και όσους συνέβαλαν στην ανακαίνιση του Ναού, καλούμε το ευσεβές πλήρωμα της Ιεράς Μητροπόλεως να συμμετάσχει στον εν λόγω λαμπρό εορτασμό προς τιμήν της Υπεραγίας Θεοτόκου.
Ο ΝΑΟΣ ΤΟΥ 1894
Ο Ναός ανηγέρθει εκ βάθρων το 1894 σε σχέδια του Ερνέτσου Τσίλλερ.
Ο πάνσεπτος Ιερός Ναός των Εισοδίων της Θεοτόκου, όπως φαίνεται στο κτηματολόγιο της Βοστίτσας, το οποίο έκανε το 1690 ο Ενετός μηχανικός Φ.
Βαντάϊκ, αναφέρεται υπό το όνομα «Παναγία η Ξένη»,1 ίσως επειδή ήταν η πρώτη εκκλησία που συναντούσαν οι ξένοι επισκέπτες του Αιγίου κατά την είσοδο τους στην πόλη από το λιμάνι. Ήταν, επομένως, η προστάτιδα των Ξένων.2 Η εκκλησία αναφέρεται επίσης, από τον Γάλλο περιηγητή Πουκεβίλ κατά την επίσκεψή του στο Αίγιο, το έτος 1815.
Σύμφωνα, μάλιστα, με τις ιστορικές πηγές ο Ναός αυτός διαδέχτηκε αρχαίο ναό με άγαλμα και άλσος αφιερωμένο στην Ήρα3 ή στον Δία4, που γειτόνευε με θέατρο, πλησίον της αγοράς της πόλης. Η άποψη αυτή ενισχύεται ακόμη περισσότερο από το πόρισμα της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, σύμφωνα με το οποίο στην οδό Ναυαρίνου, πίσω από την σημερινή Εκκλησία των Εισοδίων, σε φυσική αμφιθεατρική τοποθεσία βρέθηκαν ερείπια, μάλλον θεάτρου.
Η Εκκλησία αυτή (Παναγία η Ξένη) έπαθε μεγάλες ζημιές στο σεισμό του 1861 και επί τριάντα, σχεδόν, χρόνια στεγαζόταν και λειτουργούσε σε παρακείμενο παράπηγμα. Για την ξύλινη αυτή Εκκλησία των Εισοδίων της Θεοτόκου, «το παράπηγμα», ο περιηγητής Σαλβαδόρ, που πέρασε από το Αίγιο πριν το 1876, γράφει ότι παρατήρησε: «…στο εμπρόσθιο μέρος του Ναού μια EMPORE και το καγκελωτό γυναικωνίτη», όπως ακριβώς και στο Ναό της Φανερωμένης. Η εντοιχισμένη επιγραφή, που βρίσκεται στο δεξιό μέρος της κύριας εισόδου της Εκκλησίας αναφέρει: «ΙΣ 1894 ΧΡ. ΑΝΕΚΑΙΝΙΣΘΗ ΕΚ ΒΑΘΡΩΝ Ο ΘΕΙΟΣ ΟΥΤΟΣ ΝΑΟΣ ΤΩΝ ΕΙΣΟΔΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ. ΕΝ ΕΤΕΙ 1894». Η ανακαίνιση έγινε σε σχέδιο του Γερμανού αρχιτέκτονα Ερνέστου Τσίλλερ, με έξοδα των ενοριτών και ιδιαίτερα του πλούσιου ενορίτη Ξενοφώντα Σταυρουλόπουλου, ο οποίος προέβη στην δωρεά ως ευχαριστία στην Παναγία, για την διάσωση του γιού του Σπυρίδωνα, που είχε απαχθεί από τον τότε διαβόητο ληστή Πανόπουλο.
Στην αριστερή πλευρά της εισόδου του Ναού υπάρχει άλλη επιγραφή, χαραγμένη πάνω σε μαρμάρινη πλάκα, που αναφέρει: «1894 ΩΣ ΦΟΒΕΡΟΣ Ο ΤΟ / ΠΟΣ ΟΥΤΟΣ ΟΥΚ ΕΣΤΙ / ΤΟΥΤΟ ΑΛΛΗ ΟΙΚΟΣ / ΘΕΟΥ ΚΑΙ ΑΥΤΗ / ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ». Το κείμενο αυτό είναι ειλημμένο από τη Γένεση (28, 17) και το όραμα της Βαθήλ στον Ιακώβ. Η χρησιμοποίηση του βιβλικού χωρίου στις εισόδους των Εκκλησιών δηλώνει την ιερότητα του χώρου. O Nαός σήμερα είναι χαρακτηρισμένο μεταβυζαντινό μνημείο από το 19825.