Ο «Ημερήσιος» αποκαλύπτει τα «μυστικά» του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης που εισήχθη προς ψήφιση στη Βουλή
Εισήχθη χθες στη πρώτη συνεδρίαση της Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης το Σχέδιο Νόμου του υπουργείου Εσωτερικών «Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης» που μετά από πολλή συζήτηση… διαβουλεύσεις και προτάσεις αναμένεται πλέον να αποτελέσει νόμο του Κράτους φέρνοντας σημαντικές αλλαγές και διαμορφώνοντας το σκηνικό των επόμενων δημοτικών και περιφερειακών εκλογών.
Βεβαίως ορισμένα από τα σοβαρά ζητήματα του παρελθόντος που στην ουσία «αλλοιώνουν» την βούληση των δημοτών όχι μόνο δεν αντιμετωπίζονται αλλά μάλλον μεγιστοποιούνται…
ΔΕΥΤΕΡΗ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΕΛΟΣ – ΕΚΛΟΓΗ ΜΕ 42%
Ανάμεσα στις βασικότερες αλλαγές που ήδη είναι γνωστό ότι θα έφερνε ο νέος Κώδικας είναι ότι καταργείται η δεύτερη Κυριακή υπό την έννοια που γνωρίζαμε μέχρι σήμερα την επαναληπτική εκλογική διαδικασία, αφού πλέον από την πρώτη Κυριακή οι πολίτες θα ψηφίζουν την… δεύτερη επιλογή τους και έτσι θα εκλέγεται από τις δύο πρώτες παρατάξεις αυτή που έχει συγκεντρώσει τις περισσότερες ψήφους ως δεύτερη επιλογή αφού θα αθροίζονται οι ψήφοι της δεύτερης επιλογής.
Προφανώς και η συγκεκριμένη μεταβολή με φόντο τα μεγάλα αστικά κέντρα (και δη την Αθήνα) μεταβάλει το τοπίο ιδιαίτερα αφού ο δήμαρχος θα εκλέγεται με σχετική πλειοψηφία και όχι με απόλυτη (50% +1 όπως μέχρι σήμερα).
Με το νέο εκλογικό σύστημα, η εκλογή δημάρχων και περιφερειαρχών διεξάγεται σε έναν γύρο και νικητής ανακηρύσσεται ο συνδυασμός που συγκεντρώνει τουλάχιστον 42% +1 ψήφο. Αν κανείς συνδυασμός δεν συμπληρώνει το συγκεκριμένο ποσοστό τότε στους δύο πρώτους σε ψήφους συνδυασμούς προστίθενται οι ψήφοι των ψηφοδελτίων του τρίτου, τέταρτου κ.ο.κ. συνδυασμού που έχουν επιλέξει ως εναλλακτική επιλογή τους δύο πρώτους συνδυασμούς. Νικητής ανακηρύσσεται ο συνδυασμός που έχει τον μεγαλύτερο αριθμό των ψήφων, δηλαδή του αθροίσματος των ψήφων που έλαβε ο συνδυασμός και των εναλλακτικών ψήφων από τα ψηφοδέλτια όσων συνδυασμών κατέλαβαν από την τρίτη θέση και κάτω.
Ο επιτυχών συνδυασμός καταλαμβάνει κατά κανόνα τα 3/5 των εδρών του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου και τα 2/5 οι παρατάξεις της μειοψηφίας. Καθιερώνεται επίσης ηλεκτρονική ψηφοφορία για όποιον εκλογέα το επιθυμεί σε ειδικά εκλογικά τμήματα, περίπου 400, που θα δημιουργηθούν σε όλη τη χώρα. Για να εγγραφούν στη διαδικασία οι εκλογείς, αρκεί η υποβολή ηλεκτρονικής αίτησης. Μόνη προϋπόθεση να είναι κάποιος εγγεγραμμένος στους εκλογικούς καταλόγους.
ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ
Σε ότι αφορά στον αριθμό των μελών του δημοτικού συμβουλίου διατηρείται το πληθυσμιακό κριτήριο όπως ίσχυε στις εκλογές του 2023, πλην όμως εισάγεται νέα διάταξη βάσει της οποίας εφόσον ο «καλλικρατικός» δήμος απαρτίζεται από έξι ή περισσότερες Δημοτικές Ενότητες πηγαίνει στην αμέσως επόμενη κλίμακα και επομένως για τον δήμο Αιγιαλείας από 29μελές το δημοτικό συμβούλιο θα είναι πλέον 35μελές με τα 3/5 στην παράταξη του δημάρχου και τα 2/5 στην μειοψηφία δηλαδή οι έδρες της δημοτικής αρχής θα είναι 21 και οι 14 της αντιπολίτευσης.
Ένα επίσης σημαντικότατο σημείο που ανατρέπει τα μέχρι σήμερα δεδομένα είναι ότι οι δημοτικοί σύμβουλοι του κεντρικού ψηφοδελτίου δεν θα εκλέγονται πλέον ανά δημοτική ενότητα. Η εκλογή θα γίνεται ενιαία για όλο το δήμο!
Μία ακόμα σοβαρή διάταξη είναι ότι καταργείται το ατομικό παράβολο των υποψηφίων και πηγαίνει συγκεντρωτικά σε ενιαίο παράβολο του συνδυασμού. Ενδεικτικά για την Αιγιάλεια βάσει του πληθυσμού το παράβολο της παράταξης θα ανέρχεται σε 4.000€.
ΠΑΡΑΤΑΞΕΙΣ ΑΠΟ 150 ΕΩΣ 336 ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ
Λαμβάνοντας ως παράδειγμα τον δήμο Αιγιάλειας και πάλι οι παρατάξεις προκειμένου να συμμετάσχουν στις εκλογές απαιτούν υπερπληθώρα υποψηφίων συντηρώντας τα προβλήματα του παρελθόντος…
Βάσει αριθμού κοινοτήτων και πληθυσμού του δήμου μια παράταξη για να έχει τον απόλυτο αριθμό υποψηφίων που ορίζει ο νόμος θα πρέπει να έχει 336 υποψηφίους (με την πρόβλεψη του 100% επί του αριθμού των εδρών) ενώ σε ότι αφορά τον ελάχιστο αριθμό υποψηφίων ώστε να ανακηρυχθεί και να μπορεί να συμμετάσχει στις εκλογές ανέρχεται σε 150 υποψηφίους!
ΤΟ ΟΡΙΟ ΤΗΣ ΕΚΛΟΓΗΣ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΜΕΤΡΗΣΗ ΤΩΝ ΕΔΡΩΝ
Ένας συνδυασμός για να εκλέξει σύμβουλο πρέπει να έχει συγκεντρώσει ποσοστό τουλάχιστον 3%. Ωστόσο συντηρείται το τέχνασμα… Βορίδη βάσει του οποίου εν μία νυκτί τον Ιούλιο του 2023 έγινε η αιτία να μείνουν εκτός δημοτικών συμβουλίων περισσότερες από 1000 παρατάξεις σε όλη τη χώρα. Ακριβέστερα ενώ θεωρείται ότι για να εκλεγεί μια παράταξη πρέπει να «πιάνει» το 3% ο τρόπος με τον οποίο γίνεται η κατανομή των εδρών στην ουσία διασφαλίζει την έδρα μόνο εάν πιάσεις το εκλογικό μέτρο (που πολλές φορές ξεπερνά το 6-7%) εκτός κι αν είναι από καραμπόλες ώστε να λάβει έδρα από τα υπόλοιπα αναλόγως τα ποσοστά… Σε καμία περίπτωση όμως το 3% δεν διασφαλίζει πραγματικά την έδρα.
Επί του συγκεκριμένου ζητήματος είναι πολύ μεγάλες οι αντιδράσεις σε όλη τη χώρα και μένει να δούμε εάν τελικά θα παραμείνει ως έχει μέχρι την τελική ψήφιση του νόμου.
ΔΗΜΟΤΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΧΩΡΙΣ ΣΤΑΥΡΟ
Ένα επίσης σημαντικότατο στοιχείο που στην ουσία είναι στα πρότυπα του Κοινοβουλίου (κάτι σαν τον βουλευτή Επικρατείας) είναι ότι δίνεται η δυνατότητα στην παράταξη να θέτει έως δύο υποψηφίους συμβούλους εκτός σταυροδοσίας. Δηλαδή μιλάμε για εκλογή χωρίς ψήφο, κάτι που αναμφίβολα θα ευνοήσει συνεργασίες παρατάξεων προεκλογικά και διασφαλίζει την εκλογή ορισμένων προσωπικοτήτων εκτός συναγωνισμού.
Θα πρέπει να επισημάνουμε ότι οι εκλογές με το νέο κώδικα θα διεξαχθούν την Κυριακή 26 Νοεμβρίου του 2028, ωστόσο η ανακήρυξη των συνδυασμών θα έχει γίνει στα Πρωτοδικεία από τον Οκτώβριο κι ως εκ τούτου οι συνδυασμοί θα πρέπει να κατατεθούν Σεπτέμβριο για να έχουμε την 1η Οκτωβρίου την ανακήρυξη. Έτσι λοιπόν από την άνοιξη εώς το φθινόπωρο του 2028 θα έχουμε μια περίοδο «φωτιά» ενόψει των εκλογών.
Της Δέσποινας Τριανταφυλλοπούλου